Panorama Goirke
Startpagina | Inhoudsopgave | Lezingen | Uitgaven | Vrijwaring | Contact

op het web alleen op deze webstek
(om alleen op deze pagina te zoeken druk op Ctrl-F)
Andere bijdrage over de Tilburgse geschiedenis op deze internetpresentatie:
Hoe oud is Tilburg?
Daneel van Heyst.   
    Een vijftiende-eeuwse Tilburger   
    en zijn omgeving

Het geslacht Van Spaendonck
door Martin de Bruijn

De Stichting Joannes Antonius van Spaendonck in Tilburg houdt zich op verschillende manieren bezig met de geschiedenis van het geslacht Van Spaendonck. Deze familie dankt haar naam aan een beemd die Spaendonck in het Noord-Brabantse dorp Moergestel, op de grens met het buurdorp Diessen. In de vijftiende eeuw verhuisde een tak van het geslacht naar Tilburg, waar nog steeds veel nakomelingen woonachtig zijn. Enkele takken van de familie hebben door de eeuwen heen een vooraanstaande plaats in de samenleving ingenomen met functies als rentmeester van de heer, schepen, borgemeester, raadslid, kerkmeester en armmeester. Vanaf de zeventiende eeuw waren Van Spaendoncks actief als ondernemer in de Tilburgse textielindustrie en zijn dat tot de ondergang van die industrie in de vorige eeuw gebleven.

Jan Anthonie van Spaendonck
Portret van Jan Anthonie Sebastiaan van Spaendonck, in tweevoud vervaardigd door de Tilburgse schilder Adriaan de Lelie in 1819 (part. collectie).
Drijvende kracht achter de Stichting was jarenlang mr. Barend Jan van Spaendonck (geb. 1924), die op 10 november 2011 door een tragisch ongeval in zijn geboorte- en woonplaats Tilburg om het leven kwam. Hij verzorgde een internetpresentatie die na zijn overlijden helaas weer van het net verdwenen is. In 2006 gaf hij op basis van deze website de omvangrijke Genealogie en familiegeschiedenis Van Spaendonck 1330-2006 uit.

In 1995 publiceerde ‘mr. Barend Jan’ al: Gerard Cornelis van Spaendonck (1804-1873) en in 2000 promoveerde hij op: In de wol geverfd. De Tilburgse wollenstoffenindustrie vanuit de optiek van een lokale ondernemersvereniging (1896-1940). Met zijn broer, tevens bestuurslid van de Stichting, mr. Geert van Spaendonck, verzamelde hij verder tal van documenten en voorwerpen uit en over de familie, die werden samengevoegd tot een indrukwekkende collectie.

Op de internetpresentatie van de stichting wordt onder meer gewerkt aan een nieuwe versie van de genealogie. Helaas wordt er weinig voortgang mee gemaakt.

In opdracht van de Stichting Joannes Antonius van Spaendonck heb ik een drietal studies over Van Spaendoncks in verschillende perioden gedaan:

–    de veertiende- en vijftiende-eeuwse bezittingen van het geslacht in Moergestel en Diessen (‘Die Spaendonck in Moergestel’, De Brabantse Leeuw 53 (2004) 237-246);

–    Van Spaendoncks in de Tachtigjarige Oorlog (‘Enkele generaties Van Spaendonck in een roerige tijd (1568-1648)’, Tilburg 24 (2006) 12-21);

–    Jan Anthonie Sebastiaan van Spaendonck (1755-1831), broer van de bekende bloemenschilders Gerard en Cornelis van Spaendonck (‘Jan Anthonie Sebastiaan van Spaendonck in het licht van zijn tijd’, Tilburg 27 (2009) 21-35).

In de twee laatstgenoemde studies werd de familiegeschiedenis ook in een ruimer kader geplaatst.


© C.J.C. Broer en M.W.J. de Bruijn 2011-2012. - Gepubliceerd 2011; laatst bewerkt 21 oktober 2012.