Panorama Goirke
Startpagina | Inhoudsopgave | Lezingen | Uitgaven | Vrijwaring | Contact

op het web alleen op deze webstek
(om alleen op deze pagina te zoeken druk op Ctrl-F)
’k Zie oe daor zo gère ligge,
Tilburg, waor 'k gebore ben...

De afbeelding is een meerkleurenets van C.M. de Kort en toont Tilburg vanuit het noorden in de jaren veertig of vijftig van de twintigste eeuw.

Stamreeks Van Heyst-De Bruijn
door Martin de Bruijn

(in aanbouw)

Andere genealogische bijdragen van Martin de Bruijn op deze internetpresentatie:
Joost Bartels de Bruijn
Stamreeks Leijten-Mutsaers
Kwartierstaat Martin de Bruijn
Daneel van Heyst.    
     
Een vijftiende-eeuwse Tilburger
     en zijn omgeving



Gedeeltelijke verantwoording van onderstaande stamreeks: M.W.J. de Bruijn, ‘De hoeve "Het Goed ter Linden" in de Stokhasselt’, Tilburg. Tijdschrift voor geschiedenis, monumenten en cultuur 21 (2003) 35-46. Gegevens over de eerste vijf generaties zijn verder te vinden in de zogenaamde blauwe boekjes: Nederlands Patriciaat, aldaar jaargang 73 (1989) 108-109 (geslacht Van Heijst). Over twee generaties nakomelingen van generatie X (Jan Pauwels Peter Pauwels) 
zie: M.W.J. de Bruijn, 'Eene pretense staeck. Nakomelingen van Jan Paulus Peters als gepretendeerde erfgenamen van Jan Cornelis Baesten uit Tilburg', in: Ton Reniers (red.), Leo Brabanticus. Liber amicorum voor dr. Leo Adriaenssen ('s-Hertogenbosch 2011) 362-369.


Gebruikte afkortingen

dr.
        dochter
omstr.  omstreeks
geb.     geboren
ged.     gedoopt
overl.   overleden
begr.   begraven
tr. (1)   (eerste) huwelijk
pr.        huwelijk voor de predikant gesloten
            (dit gold als burgerlijk huwe­lijk)
s.         huwelijk voor de schepenen gesloten
            (burgerlijk huwelijk)

r.‑k.     kerkelijk huwelijk (voor de pastoor)
wed.    weduwe
wedn.  weduwnaar

N.N.
   nomen nescio (naam onbekend)

a.w.
     aangehaald werk
blz.      bladzijde
f.          folio
v.         versozijde

ARA
   Algemeen Rijksarchief
B.S.    Burgerlijke Stand
BHIC  Brabants Historisch Informatie
           Centrum

GAHt  Gemeentearchief 's-Hertogenbosch
            (Stadsarchief)

Not.    Notarieel archief
Oud adm. arch. Oud administratief archief
R.       Rechterlijk archief
RAT   Regionaal Archief Tilburg

De R.-nummers met vier cijfers verwijzen allemaal naar de akten in het Bossche schepenprotocol.

Waarschuwing: de gegevens elders op het internet over deze familie Van Heyst bevatten veel onjuistheden. Ik ben me er overigens terdege van bewust dat ook mijn werk niet vlekkeloos is en houd me aanbevolen voor iedere verbetering of aanvulling (mwjdebruijn[at]casema[punt]nl).

Er wonen in Tilburg en omgeving verschillende families De Bruijn die geen aantoonbare stamverwantschap hebben. Mijn familie stamt in de mannelijke lijn af van het omvangrijke geslacht Van Heyst, dat waarschijn­lijk afkomstig is uit het Belgische Heist‑op‑den‑Berg. Om­streeks 1340 woon­den er echter al verschillende Van Heysts in Tilburg en Udenhout.


In de familietak van de Van Heysts waar ik van afstam, is de geslachtsnaam Van Heyst omstreeks 1530 verdwenen. Mijn familieleden werden daarna enkele eeuwen lang alleen aangeduid met patroniemen, dit wil zeggen dat achter de voor­naam van een persoon de voornaam van de vader, daarachter de voornaam van de grootvader, vervolgens die van de overgrootvader, enzovoorts, werd geplaatst. Peter Pauwels Cornelis Hermans wil dus zeggen: Peter zoon van Pauwels zoon van Cornelis zoon van Herman. Veel patroniemen zijn uitge­groeid tot familienamen. Dit was niet het geval met deze familietak.

Ik gebruik hier de spelling Van Heyst omdat die in de middeleeuwse bronnen het meest voorkomt. De nakomelingen die de geslachtsnaam hebben overgedragen heten doorgaans Van Heijst en Van Hest.

De naam De Bruijn verscheen in mijn familie voor het eerst in het jaar 1704. Twee zonen van Bartel Jan Paulus – Joost en Marten (generatie XII), afkomstig uit Tilburg – trouwden in respectievelijk 1696 en 1704 in Oisterwijk en gingen in het nabijgelegen Heukelom en Udenhout wonen. Toen Joost op 30 november 1704 in de Oisterwijkse kerk een kind liet dopen, werd voor het eerst de familienaam De Bruijn ingeschreven. Hetzelfde gebeurde bij de doop van Martens eerste kind op 4 december van dat jaar. Sindsdien werden Joost, Marten en – voor zover viel na te gaan – al hun nakomelingen De Bruijn of De Bruin genoemd. Deze familienaam is waarschijnlijk afkom­stig van hun bruine huidskleur of de opvallend bruine kleur van hun haar of ogen.

Doopakte van Anna Joost de Bruijn
Het eerste document waarin mijn familienaam De Bruijn verschijnt.
Het betreft de Oisterwijkse doopakte van Anna dochter van Joost de Bruijn en Anna Denis Joosten. De tekst luidt: 
30 (novembris 1704) Anna bap(ti)z(ata). Parentes Justinus de Bruyn et Anna Denyssen, coniuges. Susceptores Martinus de Bruyn et Maria de Bruyn. In vertaling: 30 (november 1704) Anna gedoopt. Ouders Joost de Bruyn en Anna Denyssen, echtelieden. Doopheffers Marten de Bruyn en Maria de Bruyn.

Tilburg en omgeving 1958
Het stadsgebied van Tilburg en het noordoostelijk aangrenzend gebied op een topografische kaart van 1958.

Mijn voorouders in de mannelijke lijn woonden in de veertiende eeuw in het noorden van Tilburg
ten zuidwesten van de naam Heikant op de kaart en zijn in de loop der eeuwen langzaam in zuidoostelijke richting, maar nog binnen de grenzen van de gemeente verhuisd. Vanaf ongeveer 1700 kwamen mijn voorvader Marten de Bruijn (1673-1716) en zijn broer Joost de Bruijn (1671-na 1713) (generatie XII) weer iets noordoostelijker in de aangrenzende dorpen en gehuchten Udenhout, Berkel, Heukelom en Oisterwijk  te wonen. Mijn overgrootvader Jan de Bruijn (1846-1925), geboren in Oisterwijk (generatie XVI), is als pachtboer na een verblijf in Berkel en Moergestel weer naar Tilburg verhuisd.

Ik ben zelf  geboren in de Reit
– linksonder op de kaart, waar het woord Viaduct staat – maar opgegroeid in de Hasselt op nog geen kilometer afstand van de plaats waar mijn oudste voorvader in de mannelijke lijn, Pauwels van Heyst, in de eerste helft van de veertiende eeuw woonde. Kortom, de actieradius van een boerenfamilie als de mijne beperkte zich tot hooguit tien, twaalf kilometer. Zelfs voor mijn ouders, beiden geboren in Tilburg in 1915 en 1917 (generatie XVIII), was Utrecht, waar ik in 1980 naar verhuisd ben, zo ongeveer het andere eind van de wereld.

Generatie  I




















Lijnsheike en omgeving in 1967
Het Lijnsheike en omgeving in 1967 (topografische kaart). Het Goed ter Linden bevond zich rechts van het kruisje ongeveer midden op de afbeelding.


Pauwels van Heyst

geb. omstr. 1290, overl. na omstr. 1340;
tr. N.N. dr. Amijs van der Hasselt?;
kinderen:
1 Jan (zie volgende generatie);
2 Goiart (de oude), geb. omstr. 1325, overl. na 1400, tr. omstr. 1350 N.N. Uit dit huwelijk:
a Pauwels, overl. na 1411, tr. 1389 Liesbet Peter Plaatmaker;
b Goiart, overl. voor 1411, tr. (1) Jut Peter Leyndonc, tr. (2) omstr. 1390 Katelijn, overl. na 1414. Uit het eerste huwelijk:
Jan de oude en Herman;
uit het tweede huwelijk:
Goiart, Jacob, Beatrijs, Gudeld, Willem, Peter, Amijs, Jan de jonge, Zanna en Liesbet;
c Willem, overl. na 1421, tr. voor 1406 Liesbet dochter van Jan Langbont, overl. na 1420;
d Hendrik, overl. voor 1410, tr. Liesbet, overl. na 1411;
3 mogelijk dochter N.N., overl. voor 1391.


Luchtfoto Lijnsheike 1959
Luchtfoto uit 1959 van de Oude Lind en het Lijnsheike in Tilburg vanuit het zuiden, nog vóór de stadsuitbreiding van de jaren zestig. Onder op de afbeelding het Wilhelminakanaal, rechtsboven de kerk van de Heikant. Het Goed ter Linden lag ongeveer driehonderd meter ten noorden van het kanaal, links van de straat.

Generatie  II



Jan Pauwels van Heyst

geb. omstr. 1325, overl. na 27.10.1407, voor 24.3.1412;
tr. omstr. 1350 Liesbet, overl. na 27.3.1413 en voor 5.5.1419;
uit dit huwelijk:
1 Pauwels, overl. voor 5.5.1419, tr. N.N., hieruit:
Jan, overl. na 17.12.1421, voor 3.10.1440, tr. Aartke Aart van den Bloc, overl. na 3.10.1440);
2 Jan (zie volgende generatie);
3 Liesbet, overl. na 1412, tr. omstr. 1390 Jan Petersz. Polslauwer van Venloon (heeft een zoon Pauwels);
4 Mechteld, tr. 1403 Hendrik Meusz. van Wikkevoort (Wickenvoirt), overl. voor 30.1.1423 (hieruit een zoon Meus);
5 Katelijn?, overl. voor 2.7.1420, tr. omstr. 1400 Aart Aart Emmen, overl. na 2.7.1420 (hieruit een zoon Jan, die zich Van Heyst noemde).


Generatie  III



Jan Jans van Heyst

geb. omstr. 1355, overl. voor 27.10.1407;
tr. omstr. 1380 Mechteld Lang Daneels, overl. na 30.1.1423?;
uit dit huwelijk:
1 Jan, overl. voor 28.10.1429, tr. Liesbet Jan Weeldmans, overl. voor 28.10.1429;
2 Daneel (zie volgende generatie).
3 Pauwels, overl. voor 30.4.1415?


Generatie  IV



Daneel Jans van Heyst

geb. omstr. 1385, overl. voor 1.2.1476;
tr. omstr. 1425
Heilwig dochter van Simon Hermans die Heerde en van Liesbet;
kinderen:
1 Jan, tr. voor 10.9.1453 Heilwig Gerit Krillarts (Crillarts);
2 Herman (zie volgende generatie);
3 Pauwels;
4 Mechteld, tr. Gijsbrecht Jan van Klootwijk (Cloetwijck);
5 Liesbet, tr. Andries Jan van Beurden.


Noordoost-Tilburg in 1837-1839
Het noordoostelijk gedeelte van Tilburg op de topografische manuscriptkaart van 1837/39. De familie Van Heyst woonde aanvankelijk op het Goed ter Linden in de Stokhasselt (op de kaart linksboven, ten westen van de naam Lindschehoek). Vanaf de zestiende eeuw verhuisden ze langzamerhand in zuidoostelijke richting naar Loven, (rechtsonder).

Generatie  V



Herman Daneels van Heyst

geb. omstr. 1430, overl. omstr. 1503;
tr. omstr. 1455 Liesbet;
kinderen:
1  Cornelis (zie volgende generatie);
2  Gerit, tr. (1) Aleid Jan van Son, tr. (2) Kathelijn Andries Hendriks;
3  Simon;
4  Peter;
5  Mechteld, tr. Wouter Couytten (van Breda);
6  Luitgard, tr. Jan Rombouts;
7  Heilwich, tr. Gerit Claus van Ethen;
8  Margriet, tr. Lambert Jan van Beurden;
9  Marie, tr. Aart Goiarts;
10 Liesbet, tr. Willem Mutsaerts.


Generatie  VI

Cornelis Hermans (van Heyst)

geb. omstr. 1460, overl. 1528/29;
tr. omstr. 1490 Peterke Wouter Verschueren, overl. voor 14.3.1528;
uit dit huwelijk:
1 Daneel, tr. Corneliske Jan Elen Mutsaerts;
2 Adriaan, tr. Corneliske Gijb van Beurden
3 Pauwels (zie volgende generatie);
4 Herman, tr. (1) Goiartke, tr. (2) Magdalena Peter Mutsaerts;
5 Peter, tr. Ieke Adriaan Zomers;
6 Joriske, tr. Adam Hendrik Damen;
7 Corneliske, tr. Michiel Gerit Jan Wouters;
8 Margriet, tr. Gerit Vrank Lemmens.


Generatie  VII

Pauwels Cornelis Hermans (Heijsten)

geb. omstr. 1495, overl. omstr. 1550;
tr. (1) omstr. 1520 Hendrikske Peter Pulskens, overl. voor 17 augustus 1540;
tr. (2) 1542 Cecilia Cornelis Jan Pauwels;
uit (1):
1   Joost, tr. Bartholomea Jan de Beer;
2   Anna, tr. Jan Wouters Vermee;
3   Peter (zie volgende generatie);
4   Corneliske, tr. Joost Herman Peters;
5   Adriana, tr. Cornelis Cornelis Peter Mutsaerts;
6   Aleid, tr. Cornelis Pauwels Hendrik Smolders;
7   Jan, tr. Mechteld Thonis Thonis van Beurden;
uit (2):
8   Cornelis, tr. Deliana Jan Scheiren;
9   Hendrikske, tr. Jan Jan Peters;
10 Jan.

Een interessant verschijnsel vormt de aanwezigheid van Pauwels met een zestal neven in het gilde van sint Kathelijne in de kerck van Tilborch. Het betreft Herman, Daneel en Joost, zonen van Peter Hermans (van Heyst), en Herman, Daneel en Cornelis, zonen van Gerit Hermans (van Heyst). Met de vier dekens van het gilde, Cornelis Klaas van Gierle, Wouter Vrank Lemmens, Cornelis Wouter Wouters en Jan Peter Reinen, en nog één andere gildebroeder, Joost Gerit van Eethen, bekenden zij op 31 maart 1538 een jaarlijkse erfcijns van 13½ stuiver schuldig te zijn aan Jan Lambertsz. van Beurden uit alle goederen van het gilde. Deze som kon afgelost worden met 10 carolusgulden (RAT, R. Tilburg 284, f. 56v.).
Waarschijnlijk gaat het hierbij om een kerkelijke broederschap. De aanwezigheid van zeven leden uit de familie is opmerkelijk. Verder was Margriet Cornelis Hermans getrouwd met Gerit Vrank Lemmens, een broer van de gildedeken Wouter Vrank Lemmens. Gildedeken Jan Peter Reinen werd na het overlijden van Pauwels' eerste vrouw, Hendrikske Peter Pulskens, samen met Daneel Cornelis Hermans voogd over de nog onmondige kinderen (RAT, R. Tilburg 287, f. 18v.-19 (17 augustus 1540)). Zoals uit verschillende bronnen blijkt, bezat Jan Peter overigens grond in de Heikant, die grensde aan die van Pauwels. Deze gegevens tonen met vele andere aan hoezeer de familie Van Heyst geïntegreerd was in de Tilburgse samenleving.

Generatie  VIII

Peter Pauwels Cornelis Hermans

geb. omstr. 1530, begr. Tilburg 17.7.1618;
tr. omstr. 1555 Adriana Marten Antonis Willem Zegers, geb. omstr. 1535, overl. voor 8.10.1591;
uit dit huwelijk:
1    Thomas, overl. Tilburg 19.8.1604, pauper.
2    Pauwels (zie volgende generatie);
3    Marie, tr. Willem Willem Jansen Verschueren;
4    Aleid, tr. Servaas Anthonis Mattheus Wouters;
5    Heilwich, tr. Klaas Huibert Goiart Smitten;
6    Marten;
7    Jan, tr. Tilburg 5.2.1605 Jenneke Jan Cornelis Brocken;
8    Cornelia, tr. Tilburg 1.12.1601 Jacob Adriaan Jacobs van Aalst;
9    Jenneke, tr. Tilburg 20.1.1605 Jan Peter Gerit Beykens;
10  Hendrikske, tr. Cornelis Aart Corsten van Gilze.

Generatie  IX

Pauwels Peter Pauwels Cornelissen

geb. omstr. 1565, ol. Tilburg voor 24.4.1609;
tr. omstr. 1595 Anna Cornelis Hendrik Gerit Smolders, geb. omstr. 1570, overl. Tilburg voor 16.1.1634;
uit dit huwelijk:
1 Adriana, tr. Tilburg 3.3.1620 Jan Adam Cornelis Damen Jacobs;
2 Cornelis;
3 Jan (zie volgende generatie);
4 Maaike, overl. voor 16.2.1645, tr. Peter Jan Adriaansen van Riel.

Generatie  X

Jan Pauwels Peters

geb. Tilburg omstr. 1600, begr. Tilburg 17.7.1659;
tr. Tilburg 22.1.1628 Maria Joost Deckers, geb. Enschot, overl. Tilburg 15.12.1673;
uit dit huwelijk:
1 Paulijn, ged. Tilburg 30.11.1628, begr. Tilburg 25.2.1663 (pr.) Jan Willem Jan Jochems van Os, wednr. van Maddeleen Michiels;
2 Bartholomeus, ged. Tilburg 8.9.1632 (zie volgende generatie);
3 Anna, ged. Tilburg 29.4.1635, tr. Tilburg 25.1.1660 (pr.) Cornelis  Laureis Klaas;
4 Adrianus (Kronenburg?), ged. Tilburg 28.3.1640, tr. Tilburg 28.11.1666 (pr.) Anneke Jan Peter Zegers;
5 Arnoldus, geb. Tilburg, ged. Alphen 23.9.1642, begr. Tilburg 9.2.1668, tr. Tilburg 29.4.1663 (pr.) Teuntje Peters;
6 Maria, geb. omstr. 1645, tr. Tilburg 7.4.1669 (s.) Peter Michiel Adam Wijtens;
7 Petrus (Kronenburg?), ged. Tilburg 15.9.1648, tr. Tilburg 21.12.1670 (pr.) Grietje Beris Emmen.


Generatie  XI

Bartel Jan Pauwels

ged. Tilburg 8.9.1632, begr. Tilburg 25.2.1684;
tr. Tilburg 8.2.1665 (pr.) Maaike Jan Dielis, geb. Oosterhout, begr. Tilburg 12.12.1704;
uit dit huwelijk:
1 Joannes, ged. Tilburg 17.6.1669, begr. Tilburg 4.10.1688, ongehuwd;
2 Joost, ged. Tilburg 19.1.1671, tr. Oisterwijk 9.12.1696 (pr.) Anna Denis Joosten (zie voor hem en zijn nakomelingen deze koppeling);
3 Joanna, ged. Tilburg 19.1.1671;
4 Martinus, ged. Tilburg 30.11.1673 (zie de volgende generatie);
5 Maria, ged. Tilburg 3.2.1677, tr. Denis Huig Dirken van Vlijmen;
6 Cornelius, ged. Tilburg 30.5.1682, overl. na 1691.


Huwelijksakte Bartel Jan Paulus en Maaike Jan Dielis
De huwelijksakte van Bartel Jan Paulus en Maaike Jan Dielis in het trouwboek van de predikant van Tilburg. De tekst luidt:
Den 20 januarij syn in ondertrouw opghenomen Barthel Jan Pauls, jonckman van Tilborgh, out 27 jaeren, wonende te Love – syn broeder Ariaen Jan Pauls compareerde in plaetse van de moeder – met Maeycken Jan Dielis, jongedochter van Oosterhout, out 25 jaeren, woonende alhier te Love, alwaer sy ontrent 12 jaere ghewoont heeft – haer neve Jan Willemse compareerde in plaetse van de moeder. Ende nae onverhinderde proclamatien synse getrouwt den 8 februarij 1665.

Generatie  XII


Marten Bartels de Bruijn

ged. Tilburg 30.11.1673, begr. Udenhout 2.5.1716;
tr. (1) Oisterwijk ?.2.1704 (pr.; ond. 19.1) Marie Jan van Buel, begr. Oisterwijk 30.4.1708;
tr. (2) Oisterwijk 21.10.1708 (pr.) Cornelia Thomas van Beurden, hertr. Oisterwijk 23.1.1717 Lambert Jan Robben;
kinderen uit (1):
1 Bartholomeus, ged. Oisterwijk 4.12.1704, overl. voor 19.10.1708;
2 Joannes, ged. Oisterwijk 23.5.1706, tr. Oisterwijk 22.4.1731 (pr.) Anneke van Haaren, dr van Klaas en Adriana Wagemakers, ged. Oisterwijk 3.10.1705, overl. na 3.12.1760;
kinderen:
a Simon, ged. Oisterwijk 25.1.1732;
b Simon, ged. Oisterwijk 23.3.1733, arbeider, tr. Oirschot 14.10.1759 Henrica Houbraken (Rubraken, Rabraken, Hubraken, Habraken);
kinderen:
1 Nicolaas, ged. Diessen 23.11.1761, begr. Diessen 30.1.1762;
2 Jacobus, ged. Diessen 26.11.1763;
3 Martinus, ged. Diessen 27.10.1764;
4 Catharina, ged. Diessen 6.9.1767;
5 Cornelis, ged. Oirschot 17.5.1770;
6 Theodorus, ged. Oirschot 27.2.1773, tr. Anna Christina van Beerendonck;
kinderen ged. Oirschot: Symon 14.1.1797; Godefridus 6.12.1797; Henrica 29.11.1798; Cornelis 14.2.1800; Maria 25.2.1801; Simon 13.8.1802.
7 Johannes, ged. Oirschot 29.11.1775;
8 Martinus, ged. Oirschot 5.4.1781.
Borgbrief van 24.9.1760 voor Simon Jans de Bruijn van Oisterwijk naar Diessen.
c Martinus
, ged. Oisterwijk 5.3.1734, tr. Tilburg 10.4.1763 (pr.) Joanna Maria Adriaan Deckers (Hoof), geb. Enschot ca. 1737;
d Maria, ged. Oisterwijk 22.3.1736;
e Jacobus, ged. Oisterwijk 3.7.1738;
f  Joanna Maria, ged. Oisterwijk 27.5.1740;
g Joanna Maria, ged. Oisterwijk 8.6.1741, begr. Diessen 25.5.1809, tr. Diessen 22.5.1768 Peter Hendrik de Brouwer, begr. Diessen 2.2.1807 (Laar);
h Johannes, ged. Oisterwijk 8.4.1743, begr. Diessen 7.5.1784; tr. (1) Tilburg (Goirle) 16.4.1769 (pr.) Lucia Jan Jan Couwenberg, geb. Hilvarenbeek ca. 1747; tr. (2) Hilvarenbeek 11.7.1773 (s.) Maria van Akkerveken, geb. Lage Mierde;
i  Adriana, ged. Oisterwijk 14.8.1749;
3 Maria, ged. Oisterwijk 23.5.1706, tr. Oisterwijk 21.9.1732 (pr.) Peter Andries Berthout, wednr. van Adriana Putmans;
4 Bartholomeus, ged. Oisterwijk 24.4.1708, jong gestorven;
kinderen uit (2):
5 Thomas, ged. Oisterwijk 1.10.1710 (zie volgende generatie);
6 Bartholomeus, ged. Oisterwijk 3.2.1713, jong overleden.


Topografische kaart Udenhout-Oisterwijk
Fragment van de topografische kaart 1958 (schaal 1:100.000) van het gebied van Udenhout, Berkel, Enschot, Heukelom en Oisterwijk, gelegen ten noordoosten van Tilburg. Hier heeft mijn familie van vaderskant vanaf het begin van de achttiende tot het eind van de negentiende eeuw haar domicilie gehad.


Generatie  XIII

Thomas Martens de Bruijn

ged. Oisterwijk 1.10.1710, begr. Oisterwijk 16.7.1779;
tr. (1) Oisterwijk 24.11.1737 Maria Willem van Roessel, dr. van Willem van Roessel en Catharina van den Brekel, ged. Oisterwijk 22.9.1710, begr. Udenhout 05.10.1741;
tr. (2) Oisterwijk 5.8.1742 (pr.) Huberdina Jan Schoenmakers, dr. van Jan Schoenmakers en Catharina Brabandts, ged. Oisterwijk 20.06.1713, begr. Oisterwijk 29.4.1749;
tr. (3) Haaren 17.1.1751 Jenneke Dielis Heijms, dr. van Dielis Dirksz. en Barbara Goiartsdr. van den Braecken, ged. Liempde 29.09.1724, begr. Oisterwijk 27.5.1775;
uit (1):
1   Martinus, ged. Udenhout 19.9.1738, begr. Udenhout 11.8.1741;
2   Maria, ged. Udenhout 6.7.1741, begr. Oisterwijk 14.2.1780, tr. Oisterwijk 9.5.1762 (pr.) Peter Willem Jacobs, wednr. Geertrui Jan Swarts, geb. Boxtel, begr. Oisterwijk 27.6.1803;
uit (2):
3    Cornelius, ged. Udenhout 9.6.1743, tr. Hilvarenbeek (pr.) 19.1.1777 Wilhelmina Peter Jonkers, geb. Riel;
hieruit:
a Hubertina, ged. Riel 20.6.1779, overl. Alphen en Riel 4.4.1849, tr. Cornelis Aarts;
b Petrus, ged. Riel 1.4.1781, overl. Alphen en Riel 26.3.1842, ongeh.
c Johanna Maria, ged. Riel 10.2.1784, overl. Alphen en Riel 12.9.1834;
d Cornelia, ged. Riel 29.10.1785;
e Adriana, ged. Riel 11.9.1789;
4   Joannes, ged. Udenhout 13.10.1744, tr. Helvoirt 22.2.1778 Maria Hendrik Pullens;
kinderen:
a Huberdina, ged. Helvoirt 18.1.1782;
b Thomas, ged. Helvoirt 16.2.1783;
c Jan (vanaf 1829 De Bruin genoemd), ged. Helvoirt 16.2.1784, overl. Oirschot 24.11.1832, bouwman; tr. (1) Vught 8.2.1807 Anna Maria T(h)omasse(n), dr. van Christiaan Philippus en Engelberta Jan Michielse (roepnaam Engelina), geb. Oirschot ca. 1778, ged. onder de naam Maria Oirschot 11.2.1774?, overl. Oirschot 15.4.1820; tr. (2) Oirschot  3.5.1828 Johanna Maria van Steensel, bouwvrouw, dr. van Johannes  en Allegonda Oerlemans, wed. van Johannes  van Beek, ged. Oirschot 5.12.1786, overl. Oirschot 14.12.1863;
kinderen uit (1):
1 Peter, geb. Oirschot 6.4.1815, overl. Oirschot 6.4.1815;
2 Johannes, geb. Oirschot 15.5.1818, overl. Oirschot 15.5.1818;
kind uit (2):
3 Allegonda, geb. Oirschot 15.9.1829, overl. Oirschot 22.6.1864, tr. Oirschot 6.2.1858 Peter Johannes Quinten, geb. Westerhoven 16.5.1833.
5   Martinus, geb. Berkel, ged. Udenhout 12.9.1746, overl. Oisterwijk 13.3.1817, tr. Oisterwijk 28.4.1782 Adriana Willem Smits;
6   Catharina, ged. Oisterwijk 25.10.1748, begr. Oisterwijk 30.10.1748?;
uit (3):
7   Maria, ged. Oisterwijk 23.7.1752, begr. Oisterwijk 9.7.1804;
8   Egidius, geb. Berkel, ged. Udenhout 11.1.1754, begr. Oisterwijk 19.8.1755?;
9   Hubertus, geb. Berkel, ged. Udenhout 9.11.1755, overl. Berkel? voor 4.12.1779, tr. Oisterwijk 2.11.1777 (pr.) Maria (Antonie) Scheffers, ged. Oisterwijk 30.7.1750, overl. Tilburg 1.5.1819 (hertr. Tilburg 24.9.1780 (pr.) Antonie Wisselaers);
hieruit:
a   Johanna, geb. Berkel, ged. Oisterwijk 10.9.1778, overl. Tilburg 8.1.1820, spinster, tr. Tilburg 4.11.1799 (s.) Gerardus Simon van Pelt, wever;
10 Henricus, geb. Berkel, ged. Udenhout 25.10.1757 (zie volgende generatie);
11 Guilielmus, ged. Oisterwijk 14.9.1760, begr. Tilburg 30.9.1794, tr. Udenhout 29.4.1787 Cornelia Dirk Nouwens, begr. Tilburg 17.10.1794;
hieruit:
a Joannes, ged. Udenhout 13.1.1789;
b Adilia, ged. Udenhout 19.2.1791;
12 Bartholomeus, geb. Berkel, ged. Udenhout 16.10.1762, tr. 's Gravenmoer 9.5.1813 Cornelia Besems, geb. Oosterhout 11.11.1770, dr. van Cornelis Besems en Pieternel Smits;
13 Barbara, ged. Oisterwijk 16.10.1765, tr. Helvoirt 1813 Marcus van Weert;
14 Petrus, ged. Oisterwijk 23.12.1768, overl. Heukelom 22.11.1838, tr. (1) Oisterwijk 16.3.1806 Maria Adriaan Scheffers, ged. Oisterwijk 6.9.1767, begr. Oisterwijk 28.12.1809; tr. (2) Berkel 28.2.1813 Anna Adriaan van Doesburg, geb. Heukelom, ged. Oisterwijk 11.7.1769, overl. Heukelom 24.5.1840;
hieruit:
a Joanna Maria, ged. Oisterwijk 28.8.1807, begr. Oisterwijk 30.10.1807;
15 Gertrudis, geb. Berkel, ged. Oisterwijk 11.8.1772, overl. Oisterwijk 1855?, tr. Oisterwijk 25.11.1810? Peter Simon Vriends.


Generatie  XIV










Bidprentje Paula de Bruijn

Bidprentje van Paula de Bruijn, hierop abusievelijk Paulina de Bruin genoemd. Veel bidprentjes bevatten dergelijke fouten. Ook de Burgerlijke Stand was overigens in de negentiende eeuw nog verre van vlekkeloos wat de weergave van de namen betreft.


Hendrik de Bruijn

geb. Berkel, ged. Udenhout 25.10.1757, overl. Heukelom 18.5.1846, landbouwer, stierhouder in de gemeente Berkel c.a.,
tr. Oisterwijk 20.4.1789 (r.-k.) Maria Burgers, dr. van Joost Burgers en Paulijn Emmen, ged. Oisterwijk 12.3.1764, overl. Heukelom 3.2.1834;
uit dit huwelijk:
1 Thomas, ged. Oisterwijk 3.4.1790, overl. Stettin (Pruisen) 18.7.1813 als militair in het Napoleontische leger, ongehuwd;
2 Justus, ged. Oisterwijk 14.3.1792 (zie volgende generatie);
3 Arnoldus, ged. Oisterwijk 15.10.1794, begr. Oisterwijk 24.1.1795;
4 Joanna, ged. Oisterwijk 21.7.1796, overl. Oisterwijk 25.8.1871; tr. Berkel 30.4.1840 Jan Mathijssen, ged. Oisterwijk 29.1.1802, overl. Oisterwijk 27.8.1875;
5 Paula, ged. Oisterwijk 26.3.1798, overl. Tilburg 28.7.1869, tr. Tilburg 14.2.1828 Wilhelmus Huveners (Hoevenaars), zn. van Ignatius en Petronella Rijnen, ged. Tilburg 23.9.1782, overl. Tilburg 2.3.1875;
6 Wilhelmina, ged. Oisterwijk 6.5.1800, overl. Berkel 22.12.1876, ongehuwd;
7 Arnoldus, ged. Oisterwijk 21.9.1802, overl. Heukelom 4.2.1814;
8 Joannes, ged. Oisterwijk 21.3.1805, overl. Heukelom 24.4.1873, landbouwer, stierhouder in de gemeente Berkel c.a., tr. Oisterwijk 30.4.1840 Adriana Brekelmans, ged. Oisterwijk 2.5.1808, overl. Heukelom 26.6.1862;
uit dit huwelijk:
a Maria, geb. Heukelom 3.2.1841;
b Peter, geb. Heukelom 21.9.1843, landbouwer, tr. Oisterwijk 3.2.1880 Wilhelmina Verhoeven;
uit dit huwelijk:
1 Johannes, geb. Oisterwijk 5.11.1880, overl. Oisterwijk 26.9.1939, arbeider, ongehuwd (kopie bidprentje);
2 Johanna, geb. Berkel 22.5.1887, overl. Tilburg 13.1.1924, tr., zonder beroep, Berkel-Enschot 7.5.1918 Gerardus Witlox, zn. van Johannes en Remigia Pijnenburg, landbouwer, geb. Helvoirt ca. 1890, hertr. Berkel-Enschot 10.2.1925 Hendrika van den Bragt;
3 Maria, geb. Berkel 17.2.1890, overl. Tilburg 4.12.1951, begr. Oisterwijk 7.12, tr. (1) Berkel-Enschot 19.5.1924 Wilhelmus van Zon, zn. van Lucas en Catharina van Loon, geb. Berkel-Enschot 15.10.1888, overl. Oisterwijk 1.1.1935, tr. (2) Cornelis van Summeren, overleden na 4.12.1951;
4 Josephus Nicolaas, geb. Moergestel 16.3.1882, overl. Oisterwijk 18.12.1905, ongehuwd;
5 Adriana, geb. Moergestel 22.8.1883, overl. Oirschot 29.3.1972, kloosterzuster, geprofest Oirschot 21.4.1912;
6 Johanna, geb. Moergestel 29.1.1885, overl. Moergestel 2.11.1885.
c Arnolda, geb. Heukelom 31.1.1846;
d Henrica, geb. Heukelom 18.2.1848;
9 Jacobus, ged. Oisterwijk 30.8.1807, overl. Oisterwijk 30.6.1881, ongehuwd.


Generatie  XV







Bidprentje Thomas de Bruijn

Bidprentje van Thomas de Bruijn, oudste zoon van Joost de Bruijn en Janna Margareta Rensen.

Justus (Joost) de Bruijn

ged. Oisterwijk 14.3.1792, overl. Oisterwijk 30.12.1852, landbouwer, voerman,
tr. (1) Berkel 3.4.1814 Janna Margareta Rensen, wed. van Roelof Hendriks, dr. van Jacobus Rensen en Berendina Stoltenberg, ged. Steenderen 30.11.1773, overl. Oisterwijk 6.6.1843;
tr. (2) Oisterwijk 3.4.1845 Maria Elisabeth Brabers, dr. van Johannes Brabers en Adriana de Bont, geb. Goirle 31.12.1813, overl. Oisterwijk 3.9.1846;
uit (1):
1 Thomas, geb. Oisterwijk 14.8.1814, overl. Oisterwijk 9.4.1894, schoenmaker, winkelier, tr. Oisterwijk 24.11.1841 Arnolda de Bresser, dr. van Willem de Bresser en Hendrika Meijers, geb. Oisterwijk 4.6.1814, overl. Oisterwijk 1.11.1896;
uit dit huwelijk:
a Wilhelmina Maria, geb. Oisterwijk 2.7.1842, overl. Oisterwijk 23.1.1917, ongehuwd, kloosterlinge;
b Adriana Hendrika, geb. Oisterwijk 1.4.1844, overl. na 1870;
c Johannes Alphonsius, geb. Oisterwijk 23.2.1846, overl. na 4.5.1866, broodbakker;
d Maria Cornelia, geb. Oisterwijk 16.7.1848, overl. Diessen 10.11.1934, ongehuwd, liefdezuster;
e Christina Godefrida, geb. Oisterwijk 13.1.1851, overl. Oisterwijk 7.3.1851;
f  Christiaan Aloijsius, geb. Oisterwijk 30.8.1852, overl. Oisterwijk 18.2.1919, ongehuwd;
g Catharina Maria, geb. Oisterwijk 7.11.1855, overl. Oisterwijk 4.12.1855;
h Catharina Hendrika, geb. Oisterwijk 22.10.1857, overl. Diessen 20.11.1931, ongehuwd, liefdezuster;
2 Arnoldus, geb. Oisterwijk 7.3.1819, overl. Vught 6.12.1864, ongehuwd;
uit (2):
3 Johannes, geb. Oisterwijk 20.2.1846 (zie volgende generatie).


Generatie  XVI

















Sus Koppens-de Bruijn in 1958
‘Taante Sus’  in 1958. Wanneer deze oudtante bij ons op bezoek kwam, werd haar kanten mutsje op een standaard gezet. Zij was altijd in het zwart gekleed. Voor mij was haar verschijning een ontmoeting met een voorgoed voorbij verleden.

Huisje van Piet Koppens en Sus de Bruijn in de Waterstraat (tussen 16 en 18) in Diessen
Het karakteristieke huisje van Piet Koppens en Sus de Bruijn aan de Waterstraat in Diessen (tussen nrs. 16 en 18; afgebroken in 1957).
Beide foto's: Fotostichting Diessen.


Johannes (Jan) de Bruijn

geb. Oisterwijk 20.2.1846, overl. Tilburg 31.12.1925;
tr. Oisterwijk 15.4.1875 Gerarda de Brouwer, dr. van Adrianus de Brouwer en Johanna de Lepper, geb. Udenhout 7.7.1852, overl. Tilburg 15.1.1933;
uit dit huwelijk:
1  Josephus (Sjef), geb. Oisterwijk 11.2.1876, overl. Haaren 25.1.1968, ongehuwd;
2  Adrianus (Janus), geb. Oisterwijk 27.6.1877, overl. Oisterwijk 21.11.1902, ongehuwd;
3  Martinus, geb. Berkel 1.2.1879 (zie volgende generatie);
4  Johanna (Jans), geb. Berkel 29.8.1880, overl. Enschot 2.1.1930, tr. Johannes Bertens, geb. Udenhout 16.6.1876, overl. Enschot 28.3.1949;
5  Maria (Mie), geb. Oisterwijk 9.6.1882, overl. Tilburg 7.3.1953, tr. Tilburg 1.5.1907 Aloysius Franciscus van Asten, geb. Tilburg 3.1.1880, overl. Tilburg 6.5.1938;
6  Francis, geb. Oisterwijk 13.6.1884, overl. Oisterwijk 2.10.1884;
7  Francisca (Sus), geb. Oisterwijk 5.6.1886, overl. Hilvarenbeek 20.2.1971, tr. Petrus Koppens, geb. Liempde 27.2.1870, overl. Diessen 12.8.1957;
8  Cornelis (Kees), geb. Moergestel 6.2.1888, overl. Tilburg 26.3.1962, tr. Tilburg 5.5.1936 Regina Wilhelmina Verhoeven, wed. van Johannes Petrus Aarts, geb. Tilburg 20.2.1902, overl. Tilburg 1.10.1948;
9  Adriana Martina Helena (Jana), geb. Moergestel 10.1.1891, overl. Tilburg 30.4.1939, ongehuwd;
10 Elisabeth (Bet), geb. Moergestel 4.8.1894, overl. 's-Hertogenbosch  27.7.1959, tr. Johannes Jacobus Mutsaers, geb. Cromvoirt 20.6.1889, overl. Vught 29.7.1969.

Bidprentje Johannes de Bruijn Bidprentje Gerarda de Brouwer
De bidprentjes van mijn overgrootouders Jan de Bruijn en Gerarda de Brouwer. Waarschijnlijk omdat mijn overgrootmoeder Dien werd genoemd, staat er op beide prentjes abusievelijk Gerardina.

N.B. In sommige genealogieën wordt mijn overgrootvader Johannes de Bruijn ten onrechte een zoon van Thomas de Bruijn en Arnolda de Bresser genoemd. Dit is waarschijnlijk te wijten aan het door elkaar halen van Johannes de Bruijn en Johannes Alphonsius de Bruijn, beiden geboren in Oisterwijk in februari 1846. Deze fout is met name gemaakt in de overlijdensakte van mijn overgrootvader Johannes. Maar de gegevens in een overlijdensakte zijn ten aanzien van de namen van de ouders niet altijd betrouwbaar. Uit de overige akten, bijvoorbeeld zijn huwelijksakte, blijkt zonneklaar dat mijn overgrootvader een zoon was van Joost de Bruijn en Maria Elisabeth Brabers. Johannes Alphonsius (zie generatie XV) ‒ nagenoeg van dezelfde leeftijd ‒ was dus zijn neef-oomzegger.

Twee Jannen de Bruijn
De geboorteakten van Johannes de Bruijn, zoon van Joost de Bruijn en Maria Elisabeth Brabers, op 20 februari 1846, en van Johannes Alphonsius de Bruijn, zoon van Thomas Joostz. de Bruijn en Arnolda de Bresser, op 23 februari 1846. De oom en zijn nagenoeg gelijknamige neef verschilden dus maar drie dagen in leeftijd. Beiden werden blijkens de akten ook nog om één uur 's nachts geboren. De vaders hadden toen allebei als beroep voerman. Mogelijk werkte Thomas in het bedrijf van zijn vader Joost.

Generatie  XVII

Martinus (Tinus) de Bruijn

geb. Berkel 1.2.1879, overl. Tilburg 20.1.1957;
tr. Tilburg 15.1.1913 Dingena Koks, dr. van Jacobus Koks en Johanna Hessels, geb. Dongen 25.6.1878, overl. Tilburg 18.6.1960;
uit dit huwelijk:
1   Gerarda Johanna (Dien), geb. Tilburg 15.4.1915, overl. Hilvarenbeek 3.8.2001, tr. Tilburg 17.6.1944 Johannes Antonius (Jan) de Leeuw, geb. Tilburg 27.2.1917, overl. Hilvarenbeek 23.4.2003;
2   Jacobus Johannes (Sjaak), geb. Tilburg 29.8.1916; overl. Tilburg 11.11.1992, kettingscheerder, ongehuwd;
3   Joannes Josephus (Jan), geb. Tilburg 1.10.1917 (zie volgende generatie);
4   Joanna Cornelia Maria (Jo), geb. Tilburg 16.7.1919, overl. Tilburg 30.4.1973, ongehuwd;
5   Franciscus Adrianus Antonius, geb. Tilburg 21.10.1920, overl. Tilburg 9.2.1922;
6   Franciscus Petrus (Frans), geb. Tilburg 9.12.1922, overl. Tilburg 24.8.1973, twernersbaas, tr. Tilburg 20.5.1952 Anna Maria Helena (Annie) Schellekens, dr. van Johannes Franciscus en Maria Theresia Strackx, geb. Tilburg 26.2.1928, overl. 16.12.1993;
uit dit huwelijk:
a   Dingena Theresia Maria (Inga), geb. Tilburg 4.4.1953.

Familie De Bruijn
Het echtpaar Martinus de Bruijn en Dingena Koks met hun kinderen (van links naar rechts) Frans, Jo, Sjaak, Dien en Jan. De fotocompositie zal in de jaren veertig van de twintigste eeuw zijn gemaakt.

Mijn grootvader Tinus de Bruijn, naar wie ik vernoemd ben, is zijn carrière begonnen als boerenknecht, onder meer op De Tongerlose Hoef in Tilburg. Vanaf zijn huwelijk op 15 januari 1913 was hij pachtboer op De Blauwe Hoef, toen gelegen in Tilburg op de grens met Hilvarenbeek. Hij hield het maar vier jaar vol: op 22 maart 1917 is hij vertrokken naar Hilvarenbeek en op 18 augustus van dat jaar ging hij wonen op het adres Capucijnenstraat 199 in Tilburg. Daar werd op 1 oktober 1917 mijn vader geboren. In het bevolkingsregister van Tilburg is het beroep landbouwer doorgehaald en vervangen door stoker.

Mijn grootvader is gaan werken bij de Stoomververij en Chemische Wasserij De Regenboog aan de Bredaseweg in Tilburg. Daar zal hij het beroep van machinist wel in de praktijk hebben geleerd.

Dat er wel enige vakbekwaamheid vereist was, leerde mij een artikel van de bioloog en stoomfanaat Midas Dekkers, ‘De goddelijke stoommachine’,  in het tijdschrift Maarten (nr. 4, augustus 2012) 76-85. Op blz. 80 lezen we:
Hij kent zijn taak: ‘Meermalen kleine hoeveelheden steenkool opgooien, waardoor men een dun vuur kan onderhouden, terwijl men er tevens voor zorgen moet, dat in dit dunne vuur geen gaten branden, dit is een eerste vereischte van goed stoken’. Zo staat het in Wat een fabrieksstoker alzoo weten moet van ir. J. de Kuyser, directeur der Vereeniging tot Bevordering van Rookvrij Stoken, en zo heeft de machinist het gelezen, want dat kan hij: ‘Aan eenige opleiding mag het een machinist niet ontbreken,’ aldus De Gids voor machinisten van E.F. Achol. ‘Lezen en schrijven dient hij in de eerste plaats vlot te kunnen. Bedrevenheid in het lezen stelt hem niet alleen in staat zich door goede boeken verder te bekwamen, maar schenkt hem  tevens gelegenheid, om zich in vrijen tijd nuttig te ontspannen.’

Of mijn grootvader veel gelezen heeft, waag ik te betwijfelen. En mijn grootmoeder kon nauwelijks lezen en schrijven; ze moest ook in haar kindertijd thuis op de boerderij werken. (Zelfs bij mijn ouders kon het boekenbezit met gemak tussen twee boekensteuntjes op het dressoir, voor zover enkele  exemplaren niet in de linnenkast verstopt lagen. Deze waren overigens stukken interessanter dan de boeken op het dressoir en werden dan ook door mij ‒ en waarschijnlijk ook wel door mijn broers en zus ‒ even stiekem als gretig gelezen.)

In de jaren dertig
‒  mijn grootouders woonden toen in de Industriestraat, tegenover de Bokhamer aan de andere kant van de spoorlijn  (zie hieronder) kwam er een radio in huis, waar het hele gezin omheen zat te luisteren, bijvoorbeeld naar De Bonte Dinsdagavondtrein van de Avro. Behalve in de vastentijd wanneer, tot teleurstelling van de kinderen, vanzelfsprekend de preek van de roemruchte pater Henri de Greeve moest worden aangehoord.

Generatie  XVIII
Huwelijksfoto van
Jan de Bruijn en Riet Mutsaers, genomen op de trap van het paleis-raadhuis in Tilburg.
Huwelijksfoto Jan en Riet

Joannes Josephus (Jan) de Bruijn

geb. Tilburg 1.10.1917, overl. Tilburg 17.9.1993;
tr. Tilburg 12.2.1947 Maria Antonetta (Riet) Mutsaers, dr. van Wilhelmus Josephus Mutsaers en Wilhelmina Emans, geb. Tilburg 14.7.1915, overl. Goirle 30.3.2007;
uit dit huwelijk:
1   Martinus Wilhelmus Josephus (Martin), geb. Tilburg 7.2.1948 (zie volgende generatie);
2   Jacobus Leonardus Wilhelmus Nicolaas (Jac), geb. Tilburg 6.12.1950;
3   Johannes Henricus Maria Adrianus (Jan), geb. Tilburg 10.1.1953;
4   Wilhelmina Anna Dingena Maria (Willemien), geb. Tilburg 13.10.1955;
5   Franciscus Josephus Maria (Frans), geb. Tilburg 13.7.1958.

Mijn ouders gingen na hun huwelijk wonen in de Reit, in de Industriestraat langs de spoorlijn (tegenover de Bokhamer), waar ook mijn grootouders De Bruijn-Koks al woonden. De eerste drie kinderen zijn hier geboren. In 1954 zijn we verhuisd naar de Hasselt, waar de twee jongste kinderen het levenslicht zagen.
Industriestraat Tilburg 1938
Luchtfoto uit 1938 van het westelijk deel van de Industriestraat, langs de Spoorlijn van Breda naar Tilburg, met mijn geboortehuis en het huis waar mijn grootouders Tinus en Dingena de Bruijn-Koks woonden.

Linksboven, aan de noordkant van de spoorlijn, bevindt zich de Bokhamer, die nog gedeeltelijk bewaard is gebleven; rechts de oprit van het viaduct van de Ringbaan-West. Helemaal links, net buiten de foto, bevond zich de spoorwegovergang van de Reitse Hoevenstraat-Reitsestraat. Ik heb er als klein jongetje nog heel wat majestueuze stoomtreinen zien langsdenderen. We mochten soms zelfs op het bankje voor het huis van de spoorwegwachter naast de overweg zitten.

Mijn grootouders woonden in het tweede huis van rechts op de foto (de twee-onder-een-kaphuizen). Naast hen woonde, in ieder geval na de oorlog, de familie Van Gemert. Rechts daarvan, met een hele grote tuin, bevond zich de villa met het schild- of tentdak en de achteraanbouw van 'Grordje' Leijten, later van een dochter van hem, getrouwd met Ad Kruijssen, eigenaar-directeur van een Tilburgse stalenramenfabriek.

Op het erf van mijn grootouders' huis stonden een schuur en een schop, en achter in de tuin, tegen de schuur, een gebouwtje dat wij het 'kietje' (keetje) noemden. Er heeft ook nog een volière van mijn vader gestaan.
In die tuin, waar zich ook een perzikenboom bevond, hangt op de foto de was te drogen. Volgens mijn vader hebben mijn grootouders op dit adres nog een geit en een varken gehouden, maar dat heb ik niet meer meegemaakt.

In de zijgevel van het huis bevonden zich muurankers met het jaartal 1862. In die tijd is de spoorlijn Tilburg-Breda aangelegd. Het was geen klein huis en het zou me niet verbazen als er ooit het weefgetouw van een thuiswever in heeft gestaan. Boven in de zijgevel zat ook een fors luik, dat in Tilburg wel als 'woldeur' wordt aangeduid. Daarlangs zou de wol opgeslagen zijn. Ik ben die term overigens nooit in de bronnen tegengekomen.

Aan de achterzijde van het huis bevonden zich een woonkamer en een keuken (de geut) met een pomp. Op het erf lagen twee waterputten. Er liep een gang van de woonkamer naar de straat. Links daarvan, vanaf de woonkamer gerekend, bevond zich de 'goei kamer', waar je eigenlijk nooit kwam, en rechts, vanuit een luik met treden erin, de kelder, met daarboven de hoger gelegen opkamer, waar mijn ongehuwde tante Jo sliep. Dat was een gezellige kamer, waar meer ruimte was dan alleen voor een bed. Mijn grootouders en mijn ongetrouwde oom Sjaak sliepen op de zolder, waar enkele kamers waren getimmerd.

Mijn geboortehuis stond links op de foto, rechts van de doorgang tussen de huizen. De keuken was als gebruikelijk uitgebouwd en achter op de door een schutting afgesloten plaats stond de plee, aangesloten op een beerput. IJskoud in de winter, al hadden we wel een echte toiletpot met wc-bril in plaats van een houten plateautje. Het huis had een voor- en een achterkamer, met vanuit de achterkamer een gang erlangs naar de voordeur. Achter de afgesloten plaats liep een open doorgang voor verschillende huizen. Daarachter bevond zich de tuin waar in mijn kinderjaren een kersenboom in stond, maar die was er in 1938 kennelijk nog niet, is in ieder geval niet op de foto herkenbaar. Die tuin werd verder niet veel gebruikt, al had mijn vader er, net als destijds thuis, een vogelkooi en stond er ook een kippenhok en -ren. Ik heb er met mijn buurjongetje, Jan Kolen, iets jonger dan ik, heel wat kuilen en sleuven gegraven.

Onze buren, Frans en Anna Kolen, die op de foto gezien rechts van ons woonden, exploiteerden een boomgaard, die achter de huizen lag, maar in 1938 kennelijk nog niet bestond, Je kwam er vanaf de Reitsestraat over een pad tussen hagen door langs de boerderij van Jan Groenen, zichtbaar op de foto met openstaande schuur. Dat paadje werd toepasselijk het 'Jan Groenenpedje' genoemd. Eerst kwam je in de Industriestraat nog langs het huis met de kruidenierswinkel van 'Keeke'
haar achternaam weet ik niet meer helemaal links op de foto.

Kortom, idyllische vroege kinderjaren, al moest er in die wederopbouwtijd na de oorlog hard en lang gewerkt worden voor weinig geld. De werkweek hield pas op zaterdagmiddag op. Toch hielpen mijn vader en ooms in de zomeravonden onze buurman nog bij het binnenhalen van de fruitoogst. Ook wij als kinderen hielpen mee, al snoepten we doorgaans meer dan we plukten.

De straat en de huizen moesten aan het eind van de jaren vijftig van de vorige eeuw verdwijnen voor de spoorverbreding en de stadsuitbreiding. Nu ligt op het rechtergedeelte van de foto het Reitseplein met Bureau van Spaendonck. In de Bokhamer bevindt zich  inmiddels een moskee, maar ook staan er nog steeds de zogeheten Maycrete-woningen, na de oorlog als geprefabriceerde noodwoningen gebouwd.

Generatie XIX

Martinus Wilhelmus Josephus (Martin) de Bruijn

geb. Tilburg 7.2.1948;
tr. Oirschot 25.3.1971 Hendrina Taetske Lamberta Catharina Strouken, dr. van Gerardus Hubertus Strouken en Aaltje Ottilie Ottema, geb. Tegelen 10.11.1951, huw. ontbonden 22.1.1992;
partner van Charlotte Jeanine Christine (Lotty) Broer, dr. van Nicolaas Cornelis Broer en Neeltje Alida Brakkee, geb. 's-Gravenhage 29.12.1959.


© C.J.C. Broer en M.W.J. de Bruijn 2011-2015. - Gepubliceerd 2011; laatst bewerkt 21 december 2015.