Afbeelding Utrecht Droochsloot
Startpagina | Inhoudsopgave | Lezingen | Uitgaven | Op en rond het Domplein | Vrijwaring | Contact

op het web alleen op deze webstek
(om alleen op deze pagina te zoeken druk op Ctrl-F)
Afbeelding wever Martin W.J. de Bruijn

(Tilburg 1948) studeerde rechten met historische keuzevakken in zijn geboortestad en promoveerde in 1994 cum laude aan de Universiteit van Amsterdam op een proefschrift met de titel Husinghe ende hofstede. Een institutioneel-geografische studie van de rechtspraak over onroerend goed in de stad Utrecht in de Middeleeuwen. Hij is historisch onderzoeker en publicist in opdracht. Van zijn hand verschenen tal van 
publicaties over monumenten en topografie, rechtsgeschiedenis, kerkelijke geschiedenis en sociaal-economische geschiedenis, hoofdzakelijk over Utrecht, 's-Hertogenbosch en Tilburg. Zo werkte hij mee aan het nieuwe standaardwerk over de geschiedenis van laatstgenoemde stad, waarbij hij als redacteur en auteur de vroegmoderne periode voor zijn rekening nam. Verder schreef hij onder meer het boek IJsselstein de Vesting.

Samen met ► Charlotte Broer heeft hij gepubliceerd over ► de eerste kerken in Utrecht, over de geschiedschrijving van het Romeinse Utrecht, over ► de rechtspraak van de Sint-Paulusabdij in Utrecht, en – in het jaar 2000, in opdracht van het Nederlands Centrum voor Volkscultuur (NCV) – over het leven rond het jaar 1000, waaraan ook een ► tentoonstelling werd gewijd. In 2002 verscheen van hun hand, ter gelegenheid van de herdenking van de Guldensporenslag van 1302, de eveneens door het NCV uitgebrachte publicatie Volc te voet. Gevolgen van de Guldensporenslag voor de opkomst van de burgerij in de Noordelijke Nederlanden. In 2005 brachten ze in eigen beheer de gezamenlijke publicatie ► Bonifatius en de kerk van Nederland uit. Van meer recente datum is een reeks van artikelen over de voorgeschiedenis van de Utrechtse dom in het blad van de Vrienden van de Domkerk en de publicatie ► Rondom het Utrechts stadsrecht en de hieronder vermelde publicatie uit 2013 De eerste kerken op het Utrechtse Domplein. Een samenhangende visie. Alle publicaties samen met Charlotte Broer zijn te vinden onder de ► Coproducties.

Hieronder vindt u de belangrijkste publicaties en koppelingen naar webpagina's van Martin de Bruijn. Het aantal zal worden uitgebreid.

Bij het samenstellen van deze website ondervond de maker troost in de wetenschap dat nieuwe technieken ook in het verleden niet zonder problemen zijn geïmplementeerd. Zie deze middeleeuwse helpdesk.

Omslag Eerste kerken



IJsselstein de Vesting



Husinghe ende hofstede

Belangrijkste publicaties

–  ‘Schôon en lillek. De teloorgang van een Tilburgs wevershuis’, in: J. Ketelaars e.a. red., De verbeelding van Tilburg (Tilburg 1916) 42-46
–  met C.J.C. Broer, De eerste kerken op het Utrechtse Domplein. Een samenhangende visie (Utrecht 2013)
– ‘Hereditario iure - in enen erfrecht. Kanttekeningen bij de interpretatie van de rechten op onroerend goed in ’s-Hertogenbosch vóór 1811’, in: R. van Genabeek e.a. (red.), Putten uit het Bossche verleden (Alphen aan de Maas 2012) 87-97
–    met C.J.C. Broer, Rondom het Utrechts stadsrecht. De gebeurtenissen in Utrecht in mei-juni 1122 in een nieuw perspectief (Utrecht 2012)
– ‘De middeleeuwen kenden geen eigendom. Het gebruik van anachronistische begrippen voor de rechten op onroerend goed’, Pro Memorie. Bijdragen tot de rechtsgeschiedenis der Nederlanden 13 (2011) 68-79
– ‘Eene pretense staeck. Nakomelingen van Jan Paulus Peters als gepretendeerde erfgenamen van Jan Cornelis Baesten uit Tilburg’, in: T. Reniers red., Leo Brabanticus. Liber amicorum voor dr. Leo Adriaenssen (’s-Hertogenbosch 2011) 362-369
‘Michiel de verluchter. Nieuwe gegevens over Nederlands oudste bij naam bekende schilder’, Oud-Utrecht 82 (2009) 186-190
‘Jan Anthonie Sebastiaan van Spaendonck in het licht van zijn tijd’, Tilburg 27 (2009) 21-35
‘Opmerkingen bij het recht van verval’, Pro Memorie. Bijdragen tot de rechtsgeschiedenis der Nederlanden 10 (2008) 149-165
‘Buurschap en gerecht. De ontwikkeling van twee samenhangende instellingen in middeleeuws Utrecht’, Jaarboek Oud-Utrecht 2008, 127-154 en 163-168 (dupliek)
‘Gerecht en buurschap. Transitie en transformatie van twee gerelateerde instellingen in middeleeuws Utrecht’, Pro Memorie. Bijdragen tot de rechtsgeschiedenis der Nederlanden 10 (2008) 238-266
‘Enkele generaties Van Spaendonck in een roerige tijd (1568-1648)’, Tilburg 24 (2006) 12-21
IJsselstein de vesting (IJsselstein 2005)
‘Die Spaendonck in Moergestel’, De Brabantse Leeuw 53 (2004) 237-246
– met R. Jayasena, ‘Het Klein Begijnhof was niet klein. Opgravingen aan de Snellestraat’, Bossche Bladen 5 (2003) 45-49
‘De voorgeschiedenis van het Keizershof’, Bossche Bladen 5 (2003) 26-29
‘De hoeve "Het goed ter Linden" in de Stokhasselt’, Tilburg 21 (2003) 35-46
– ‘Voetangels en klemmen: inheems en uitheems, continuïteit en discontinuïteit in de ontwikkeling van het Nederlandse recht’, in: O. Rieter en I. Strouken red., Inheemse erfenis. Continuïteit en discontinuïteit in de geschiedenis (Utrecht 2003) 41-46
– ‘Groeien tegen de verdrukking in 1450-1780’, in: C. Gorisse e.a. red., Tilburg stad met een levend verleden. De geschiedenis van Tilburg vanaf de Steentijd tot en met de twintigste eeuw (Tilburg 2001) 96-188
– met G. Pouw en L. van der Tuuk, De vestiging van het Duitse Huis in de stad Utrecht (Utrecht 2000)
‘Tussen beeld en werkelijkheid’, Signum 10 (1998) 42-51 (recensieartikel n.a.v. A.J.J. Mekking, De Dom van bisschop Adalbold II te Utrecht (Utrecht 1997))
‘Wisselkantoortjes aan de Pensmarkt’, ’s-Hertogenbosch 5 (1997) 1-7
– met C.J.C. Broer, ‘Antonina, Wiltenburg, Traiectum. De kennis van het Romeinse verleden van Utrecht door de eeuwen heen’, Jaarboek Oud–Utrecht 1997, 97–124
‘Consules civitatis. Ontstaan en opkomst van de Utrechtse gemeenteraad, Jaarboek Oud-Utrecht 1996, 5-44
‘Het gebruik van anachronistische begrippen als eigendom en erfpacht voor de middeleeuwse rechten op onroerend goed’, Signum 8 (1996) 121-128
‘De burcht Trecht’, in: B. Olde Meierink e.a. red., Kastelen en ridderhofsteden in Utrecht (Utrecht 1995) 429-432
Husinghe ende hofstede. Een institutioneel-geografische studie van de rechtspraak over onroerend goed in de stad Utrecht in de Middeleeuwen (Utrecht 1994)
‘Circa turrim Traiectensem II’, Maandblad Oud-Utrecht 65 (1992) 54-55
‘Was er in april 1228 sprake van een dam in de Vecht bij Otterspoor?’, Maandblad Oud-Utrecht 65 (1992) 113-115
– met H.Th.M. Ruiter en H.T.L.C. Strouken, Drapiers en buitenwevers. Een onderzoek naar de huisnijverheid in de Tilburgse wollenstoffenindustrie (Utrecht 1992)
‘Groeien aan de grens. De afzet van Tilburgse wollen stoffen en de Scheiding tussen Noord en Zuid’, in: H. van Doremalen e.a. red., Geworteld in Taxandria. Historische aspecten van de relatie Tilburg-Turnhout (Tilburg-Turnhout 1992) 102-119
– met D.J. de Vries, ‘"D’huysinghe van Loenerslooth". Nieuwe gegevens over de bouw, bouwers en naamgeving van Nieuwe Gracht 20’, Archeologische en Bouwhistorische Kroniek van de Gemeente Utrecht 1991-1992, 11-23
–  met D.J. de Vries, ‘Donkerstraat 15-19: Het Huis Zoudenbalch’, Archeologische en Bouwhistorische Kroniek van de Gemeente Utrecht 1991-1992, 23-39
– ‘Mariaplaats 22. Context van de Renaissancegevel’, Archeologische en Bouwhistorische Kroniek van de Gemeente Utrecht 1991-1992, 126-130
– ‘Monumentale huizen in de Boterstraat en aan de Mariaplaats’, Archeologische en Bouwhistorische Kroniek van de Gemeente Utrecht 1991-1992, 52-58
– De datering van "Het Grote Huis aan de Gracht" (Lijnmarkt 2-10): 1165-1170?’, Archeologische en Bouwhistorische Kroniek van de Gemeente Utrecht 1991-1992, 50-52
[‘Notities over de lage rechtsmacht in de stadsvrijheid van Utrecht in de Middeleeuwen’], Jaarboek Oud-Utrecht 1991, 207-213 (geplaatst onder ‘Reacties & besprekingen’; de titel van deze bijdrage is abusievelijk weggevallen of weggelaten)
‘Circa turrim Traiectensem’, Maandblad Oud-Utrecht 64 (1991) 45-47
‘De datering en eerste bestemming van Wed 5-7 in Utrecht’, Maandblad Oud-Utrecht 63 (1990) 85-88
– ‘De opkomst en oriëntatie van de Tilburgse lakennijverheid in de 16de en 17de eeuw’, Bijdragen tot de geschiedenis 73 (1990) 165-178
–    ‘Rund um Sankt Marien: die verfassungstopographische Entwicklung eines Stadtteils’, Jahrbuch für Hausforschung 39 (1990) 223-232
‘Boterstraat 20 in Utrecht: het Lombardenhuis’, Maandblad Oud-Utrecht 62 (1989) 117-120
‘De bouwer van de Rode Poort in Utrecht’, Maandblad Oud-Utrecht 62 (1989) 96-100 (met verkeerde afbeelding; zie de correctie in het volgende nummer van het Maandblad)
‘De oorsprong van de Sint-Maartensverering in Utrecht’, Maandblad Oud-Utrecht 62 (1989) 33-39
– met o.a. A.F.E. Kipp en T.J. Hoekstra, ‘De huiserven’, in: M. Dolfin e.a., Utrecht. De huizen binnen de singels (‘s-Gravenhage 1989) 37-56
– met H.Th.M. Ruiter, Een zeventiende-eeuws ‘fabriekshuis’ in Tilburg (Tilburg 1988)
‘Lepelenburg en Bruntenhof 3-4’, Maandblad Oud-Utrecht 61 (1988) 73-81
– met M.A. van der Eerden-Vonk, ‘Het Utrechtse burggraafschap’, in: C. Streefkerk en S. Faber red., Ter recognitie. Opstellen aangeboden aan prof. mr. H. van der Linden bij zijn afscheid als hoogleraar in de Nederlandse rechtsgeschiedenis aan de Vrije Universiteit (Hilversum 1987) 55-81
De bezitters van Paushuize 1517-1584 (Utrecht 1985)
– samen met I. Strouken, ‘De betekenis van het Tilburgs stadsrecht’, Tilburg 2 (1984) 4-6
– ‘Twee hoeven Ter Ryt. Een bijdrage tot de nederzettingsgeschiedenis van Tilburg’, Actum Tilliburgis 12 (1981) 18-28
– ‘Aspecten van het monumentenbeleid van de gemeente Tilburg’, Actum Tilliburgis 9 (1978) 124-131
– ‘Het kasteel van Tilburg’, Actum Tilliburgis 8 (1977) 36-40
‘Historische notities’, in: De Groene Long (= Actum Tilliburgis 7 (1976) nr. 3/4, 23-45; enigszins bewerkt tevens gepubliceerd in Tilburg 5 (1987) 32-39
– ‘Een vluchtschans in Tilburg’, Actum Tilliburgis 7 (1976) 44-52
– Een geëmancipeerde vrouw uit de zeventiende eeuw’, Actum Tilliburgis 6 (1975) 117-123
‘Het ontstaan van de Tilburgse schepenbank’, Historische Bijdragen 2 (1971) 5-12 en 57-67



Webpagina's

Genealogie:

Stamreeks Van Heyst-De Bruijn
      Joost Bartels de Bruijn
Stamreeks Leijten-Mutsaers
Kwartierstaat Martin de Bruijn
Daneel van Heyst. Een vijftiende-eeuwse Tilburger


Geschiedenis van Noord-Brabant:

'Meerhoven' in de Late Middeleeuwen
Hoe oud is Tilburg?
Van Spaendonck

Schôon en lillek. De teloorgang van een Tilburgs wevershuis

Rechtsgeschiedenis:
Algemene samenvatting en slotbeschouwing van
     Husinghe ende hofstede

Summary of Martin W.J. de Bruijn's PhD thesis
     Husinghe ende hofstede
Anachronische begrippen in de geschiedschrijving

Over het zeventuig
Grondboekhouding
De middeleeuwen kenden geen eigendom
De dertiende penning
Rolverwisseling, eigendomsverschuiving, rolverschuiving?
Grondrente, een negentiende-eeuws begrip
Stedelijke erfpacht historisch bezien

Utrechtse geschiedenis (zie ook het thema Op en rond het Domplein):
De burcht Trecht
Utrecht en het Duitse Soest
De eerste bisschoppen in Utrecht
Utrecht, Dorestad en hun bisschoppen
De stadswording van Utrecht
Nieuwe theorieën over de rivierlopen in en rond Utrecht
Tussen Rijn en Lek
De vicus Stathe
De Oudelle
De Bemuurde Weerd bij Utrecht
Een oud Frans schild van bisschop Florens van Wevelinghoven
Michiel de verluchter
Wijk- en buurtorganisatie
Is meten altijd weten?
De domtoren, oud en nieuw
De domtoren als ‘statement’
Het bisschopshof in Utrecht
Wed 3A-9 in Utrecht
Nieuwegracht 6 in Utrecht: één huis, twee jurisdicties
Kromme Nieuwegracht 11/Pieterskerk 20
Een claustraal huis van Sint-Jan
Jeruzalemstraat 8-10 en de hardheid van steen, hout en papier
Geschiedvervalsing door het Utrechts domkapittel
Paushuize in Utrecht

René Descartes in Utrecht
Eeuwigdurende memorie
‘Dat oranje mannetje’
Een pelgrimstocht naar het vagevuur
Maarten van Rossem en de geschiedwetenschap

© C.J.C. Broer en M.W.J. de Bruijn 2010-2017. - Gepubliceerd: 2010; laatst bewerkt 25 oktober 2017.